తెలుగు అనువాదకుని ముందుమాట
మార్క్స్, ఎంగెల్స్ భౌతికవాద సిద్ధాంత నిర్మితిలో ఫోయర్బాక్ ప్రభావం ఎంత గొప్పదో, అతనిపై వారి వ్యాఖ్యలు తెలుపుతాయి. ఆ తదనంతర కాలంలో, అతడు 'మానవవాదం' మాటున, మళ్ళీ తత్వశాస్త్ర ప్రధాన శాఖ అయిన 'భావవాదం' లోనికే, 'ప్రకృతివాదం' లోనికే జారిపోయాడు. అతనలా అవడాన్ని, "లుడ్విగ్ ఫోయర్బాక్, జర్మన్ తత్వశాస్త్ర పరిసమాప్తి” రచనలో ఎంగెల్స్ కొద్దిగా గేలిచేస్తూ విమర్శించినా, మార్క్స్ మాత్రం, ఫోయర్బాక్ భౌతిక సిద్ధాంతానికి సముచిత న్యాయం చేసినట్లే “పవిత్ర కుటుంబం”, “జర్మన్ భావజాలం" లలో వ్యాఖ్యానించాడు. అతని సిద్ధాంతాన్ని, “జర్మన్ భావజాలం"లో లోతులకి పోయి, గతితార్కిక భౌతికవాద పరంగానూ, 'కార్మికున్ని, శ్రమని' పై స్థానంలో నిలుపుతూనూ విమర్శించాడు. అయితే, కార్మిక వర్గ సంస్కృతినీ, 'ఆలోచనని కాక, మానవున్ని' 'సామాజిక పునాది'గా నిర్మించటంలో, మార్క్స్ బాగా ఉపయోగించుకున్నది ఫోయర్బాక్ రచనల్లోని 'మానవుడు' అనే అంశాన్నే, 'మనుషుల మధ్య సంబంధం, సహకారాన్నే'. అలానే, 'కేవల ఆలోచన' చేసే తత్వవేత్తగానూ, 'ఆలోచన' అనేదాన్నే ఉత్కష్టమైనదిగానూ చేసిన హెగెల్ని విమర్శించటంలో, మార్క్స్ ఉపయోగించుకున్నది, ఫోయర్ బ్బాక్ రచనల్లో గల వాస్తవ అంశాలు, 'మానవుడు' కేంద్రంగా చేసే 'ఇంద్రియపరమైన ఆలోచన' అనే భౌతికవాద అంశాలే. మార్క్స్ అయితే, ఫోయర్బాక్ తాత్వికతపై స్పష్టత కొరకై, "ఫోయర్బక్పై 11 సూత్రీకరణలు” రచించాడు.
భౌతికవాదం నిర్మితిలోనూ, హెగెల్ని విమర్శించటంలోనూ, ఫోయర్బాక్ ప్రభావాన్ని “పవిత్ర కుటుంబం”లో మార్క్స్ ఇలా చెబుతాడు : “హెగెల్ స్పెక్యులేటివ్ భావవాదాన్ని ఒక క్రమ పద్ధతిలో భౌతికవాద పరంగా మొట్టమొదట సరిగా విమర్శించి,భౌతికవాదాన్ని ముందుకుతీసుకెళ్ళినవాడు ఫోయర్బాక్ మాత్రమే.” అలానే, ఎంగెల్స్ సైతం, తన “లుడ్విగ్ ఫోయర్ బాక్, జర్మన్ తత్వశాస్త్ర పరిసమాప్తి” రచనలో, ఫోయర్బాక్ రచన ఐన 'క్రైస్తవ మతసారం' అనేది, హెగెల్ని తూర్పారబట్టటంలోనూ, 'క్రైస్తవ మత మూలాన్ని హెగెల్ అతని భావవాద సిద్ధాంతంలో, గతితర్కంలో వాడటాన్నీ, ఎంత ఘాటుగా విమర్శించిందో తెలుపుతూ, "అతని గ్రంథం చదవగానే, మేము వెంటనే అతని అనుచరులమైపోయాం”, "హెగెలియన్ గతితర్కంపై తీవ్రమైన విమర్శనాత్మక దృక్పథాన్ని కల్గిన, ఈ రంగంలో 'అన్నాడు. నమ్మదగిన ఆవిష్కరణలు చేసిన ఒకేఒక్కడు ఫోయర్ బాక్”, “నిజానికతడు, పాత......................