షట్చక్రవర్తి చరిత్ర

పురుకుత కథ

షష్ఠాశ్వాసము (పూర్వభాగము)

కం. శ్రీకారుణ్య కటాక్ష

లోకన వర్ధిత సమస్త లోకాధిప ! దే

హాకలిత ధవళకాంతి ని

రాకృత రజనీశ ! సిద్ధరామ మహేశా !!

1

అర్థం : ఆశ్వాసాదిలో కృతిపతికి సంబోధనలు, శ్రీ = మంగళప్రదమైన, = దయతో నిండిన, కటాక్ష = నీ కడకన్నుల, ఆలోకన = చూపులతో, వర్ధిత = సంరక్షింపబడిన, సమస్త లోక + అధిప = పదునాల్గు భువనాల అధిపతులూ కలవాడా! సమస్త లోకాధిపతులనూ కడకంటి చూపుల దయతో వృద్ధిపొందించే వాడా!! దేహ + ఆకలిత = నీ శరీరం మీద ఒప్పారిన, ధవళకాంతి = తెల్లని తేజస్సుతో = విభూతి ధవళిమతో, నిరాకృత తిరస్కరింపబడిన, రజనీశ = చంద్రుడు కలవాడా! శరీర ధవళిమతో చంద్రుణ్ని మించిన వాడా! సిద్ధరామ మహేశా!! (స్పష్టం).

తే.గీ. అవధరింపుము మునులు కిట్లనుచుఁ బలికె 
       సూతుడత్యంత వినయ సమేతుఁ డగుచు
      మనియె సాగర సప్తక క్ష్మాతలేశ 
      చక్రనుతకీర్తి పురుకుత్స చక్రవర్తి.

అర్థం : సిద్దరామమహేశా! అవధరింపుము = ఆలకించుమా! సూతుఁడు, అత్యంత = మిక్కిలి, వినయసమేతుఁడు + అగుచు = వినయంతో కూడిన వాడవుతూ, మునులకున్ = శౌనకాది మహామునులకు, ఇట్లు + అనుచున్ = ఇలా అనుచు, పలికెన్ = చెప్పాడు